Δέρμα.
Ήδη από το μαιευτήριο έχετε παρατηρήσει ότι σιγά σιγά το δερματάκι του μωρού σας, από το λευκωπό επίχρισμα που είχε την ώρα της γέννησης, έχει αλλάξει. Ίσως να παρατηρήσετε κοκκινίλες, κάποια μικρά άσπρα σπυράκια (κυρίως σε πρόσωπο), κόκκινες κηλίδες με άσπρο στο κέντρο τους και επίσης μπορεί να παρατηρήσετε το δέρμα του μωρού σας να ξεφλουδίζει. Για τίποτα από τα παραπάνω δεν πρέπει να ανησυχείτε... Ίσως να χρειαστεί να ενυδατώσετε το δερματάκι με μια καλή ενυδατική (βρεφική) κρέμα. Συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο σας.
Μάτια.
Κατά την γέννηση τους, τα βρέφη παρουσιάζουν πρησμένα μάτια (λόγω πίεσης της κεφαλής κατά την γέννηση). Επίσης μπορεί να παρατηρήσετε μέσα στο μάτι (στο άσπρο επάνω) κοκκινίλες, οι οποίες οφείλονται και αυτές στην πίεση της κεφαλής, κατά τον τοκετό.
Κεφαλή•Τριχωτό κεφαλής.
Μπορεί να έχετε ένα μωράκι φαλακρό, είτε με άφθονα μαλλάκια, είτε να παρατηρείτε κάτι σαν χνούδι στο κεφαλάκι του μωρού σας. Ότι από τα παραπάνω και να παρατηρήσετε, είναι φυσιολογικό. Το παιδάκι σας θα βγάλει σίγουρα μαλλιά. Επίσης κατά την διάρκεια των 3 πρώτων μηνών μπορεί να παρατηρήσετε το παιδάκι σας να μαδάει. Φυσιολογικότατο και αυτό. Όσον αφορά το χρώμα των μαλλιών, μπορεί να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου.
Κατά την γέννηση, το κεφαλάκι του μωρού φαίνεται τεράστιο σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα και ίσως σας φανεί παραμορφωμένο. Αυτό οφείλεται στο ότι τα οστά του κρανίου είναι πολύ μαλακά. Μπορεί επίσης το κεφάλι να εμφανιστεί επίπεδο (λόγω του τοκετού). Σταδιακά το σχήμα της κεφαλής, (εφόσον έχει παραμορφωθεί) θα πάρει το κανονικό σχήμα. Επίσης θα παρατηρήσετε ότι υπάρχουν μαλακά σημεία επάνω στο κεφαλάκι. Ένα στο μπροστινό μέρος και ένα στο πίσω μέρος. Αυτά τα μαλακά σημεία ονομάζονται πηγές. Δεν χρειάζεται να σας ανησυχούν. Κλείνουν μόνες τους από 9•16 μηνών. Σε κάποιες περιπτώσεις, ίσως και στου 24 μήνες.
Ομφαλός.
Θα παρατηρήσετε ένα «μανταλάκι» στο ομφάλιο λώρο του μωρού σας. Χρειάζεται ιδιαίτερη περιποίηση. Σε κάθε αλλαγή της πάνας, θα παίρνετε βαμβάκι ή γάζα αποστειρωμένη, θα βάζετε επάνω στην γάζα ή στο βαμβάκι οινόπνευμα και ταμποναριστά θα καθαρίζετε τον ομφάλιο λώρο και το μανταλάκι με προσοχή. Συνήθως το μανταλάκι φεύγει μέχρι την 20η ημέρα ζωής. Θα συνεχίσετε και μετά την περιποίηση του ομφαλού μέχρι οι ακαθαρσίες να φύγουν τελείως. Μπορεί να παρατηρήσετε και λίγο αιματάκι. Μην ανησυχείτε. Δεν είναι κάτι σημαντικό, ίσως να οφείλεται στην τριβή της πάνας, επάνω στο κολόβωμα του ομφαλού. Θα ανησυχήσετε στην περίπτωση που αρχίζει να κοκκινίζει έντονα η περιοχή του ομφαλού και στην περίπτωση που ο ομφαλός του μωρού σας, αρχίζει να μυρίζει δύσοσμα. Τότε θα πρέπει να απευθυνθείτε στον/στην παιδίατρο σας.
ΠΡΟΣΟΧΗ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΣΤΟ ΜΠΑΝΑΚΙ ΤΟΥ ΜΩΡΟΥ ΣΑΣ, ΝΑ ΜΗΝ ΒΡΑΧΕΙ Ο ΟΜΦΑΛΙΟΣ ΛΩΡΟΣ.
Γεννητικά όργανα•Στήθος•Κοιλία•Χέρια•Πόδια.
Και στα αγόρια και στα κορίτσια, μπορεί να παρατηρήσετε πρησμένο στήθος και πρησμένα γεννητικά όργανα. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα, ίσως να παρατηρήσετε από το στήθος να αρχίσει να τρέχει γάλα. Αυτό οφείλεται στις «δυνατές» ορμόνες της μητέρας. Όλα θα γίνουν ξανά φυσιολογικά. Στην μόνη περίπτωση που θα πρέπει να συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο σας, είναι αν παρατηρήσετε το στήθος του μωρού σας, στο σημείο που είναι πρησμένο, να γίνει έντονα κόκκινο.
Στα κορίτσια, ίσως παρατηρήσετε στην περιοχή του αιδοίου, βλέννη και σταγόνες αίματος (ψευδοπερίοδος).
ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΘΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΘΟΥΝ ΜΟΝΑ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΤΈΛΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΜΗΝΑ.
Τα χεράκια και τα ποδαράκια των νεογέννητων, τις πρώτες ημέρες ζωής, είναι μαζεμένα (σαν σε σχήμα γροθιάς).
Άλλα σημάδια στο μωρό σας.
Αρκετά από τα νεογέννητα εμφανίζουν κατά την γέννηση τους κάποια γενετικά σημάδια, τα οποία μέχρι την ηλικία των 3 ετών εξαφανίζονται.
Μογγολοειδείς κηλίδες.
Σκούρο•μπλε κηλίδες οι οποίες συνήθως εμφανίζονται στον ποπό και σπανιότερα στην πλάτη του μωρού σας. Δεν χρειάζονται θεραπεία. Εξαφανίζονται μέχρι την ηλικία των 2 ετών.
Σπίλοι.
Ανοικτό καφέ χρώμα. Ίσως επάνω να παρατηρήσετε να υπάρχουν τρίχες. Παρακολούθηση χρώματος και μεγέθους. Αφαίρεση σε περίπτωση αύξησης του μεγέθους ή αλλαγή χρώματος σε μαύρο.
Αιμαγγειώματα.
Μαλακά εξογκώματα συνήθως σε χρώμα φράουλας, με διάφορα σχήματα και σε διάφορα μέρη του σώματος. Υπάρχει περίπτωση να παρατηρήσετε επίσης άλλου τύπου αιμαγγειώματα με αλλαγή στο χρώμα. (μπλε, μπλε•κόκκινο, μοβ•κόκκινο). Δεν σας ανησυχούν, αν και στην αρχή θα μεγαλώσουν αρκετά, μέχρι που θα αρχίσει η συρρίκνωση τους έως την εξαφάνιση τους μέχρι την ηλικία των 5 ετών.
Σημάδια γαλλικού καφέ (cafe au lait κηλίδες).
Επίπεδες κηλίδες στο δέρμα, χρώματος ανοικτό καφέ έως μαύρο. Ενημερώστε τον/την παιδίατρο σας, αν παρατηρήσετε περισσότερα από 6•7 τέτοια σημάδια.
Σημάδια τύπου πελαργού, κηλίδες τύπου σολομού.
Θα τα παρατηρήσετε κυρίως στο πίσω μέρος του λαιμού, σπανιότερα στα βλέφαρα, το μέτωπο ή γύρω από την μύτη.
Αφού έχετε τελειώσει με τον έλεγχο στο σώμα του...
Ας προχωρήσουμε στο πως κρατάμε το παιδί μας.
Tο μωράκι σας δεν είναι εύθραυστο. Είναι αρκετά πιο ανθεκτικό και πιο ελαστικό από ότι οι ενήλικες. Αφήστε λοιπόν το άγχος σας να φύγει. Πάρτε μια δόση αυτοπεποίθησης και σηκώστε το «αστεράκι» σας. Αισθανθείτε αυτήν την μαγεία...
Για να πάρετε αγκαλίτσα το μωρό σας, σκύψτε επάνω από το μωρό, τοποθετήστε το αριστερό σας χέρι κάτω από το κεφάλι και τον λαιμό του μωρού σας, το δεξί σας χέρι κάτω από τον ποπό του και ανασηκώστε το βάρος του μωρού στα χέρια σας. Ταυτόχρονα ανασηκώνεστε κι εσείς, ισιώνετε το σώμα σας και στηρίζετε το κεφαλάκι του μωρού σας στον πήχη σας.
Για να το επιστρέψετε στο κρεβατάκι του, ακουμπήστε το ελαφριά στο κρεβατάκι και μόλις το κεφαλάκι του ακουμπήσει το κρεβατάκι, τραβήξτε ελαφριά το χέρι σας, κάτω από το σώμα του παιδιού.
Περιποίηση μωρού:
Σε κάποια μωράκια αρέσει πολύ το να τους βγάζουμε τα ρούχα, σε άλλα όμως δεν αρέσει. Σε κάποια άλλα μωράκια αρέσει πολύ το να τους βάζουμε τα ρούχα, σε άλλα όμως δεν αρέσει. Επίσης σε κάποια άλλα μωράκια αρέσει πολύ το μπάνιο, σε κάποια άλλα όμως δεν αρέσει. εδώ χρειάζεται επιμονή και υπομονή. Χωρίς βιαστικές και νευρικές κινήσεις, όλα θα γίνουν όπως πρέπει.
Εάν θέλετε να φορέσετε ένα ολόσωμο ρουχαλάκι, ανοίξτε το όσο καλύτερα μπορείτε και περάστε πρώτα τον λαιμό, μέχρι τους ώμους του μωρού. Στην συνέχεια τοποθετήστε ένα ένα στα χεράκια του τα μανίκια, καθώς έχετε περάσει το ένα σας χέρι μέσα στο μανίκι και κρατάτε την άκρη του ρούχου και με το άλλο σας χέρι περνάτε το μανίκι στο χέρι του μωρού σας. Στην συνέχεια, βάλτε το υπόλοιπο φορμάκι κάτω από το μωρό σας και περάστε ένα ένα τα ποδαράκια του όπως ακριβώς και με τα χεράκια.
Καθαριότητα μωρού.
Ήρθε η ώρα για τον καθαρισμό μας. Θα θέλαμε να το κάνουμε μπάνιο κάθε μέρα, αλλά δεν αρέσει σε όλα τα μωράκια. Αν δείτε και δυσανασχετεί μην το κάνετε μπάνιο κάθε μέρα.
Το νερό θα πρέπει να είναι χλιαρό. Όχι καυτό. Μπορεί να προκαλέσουμε έγκαυμα στο ευαίσθητο δέρμα του μωρού.
Τις πρώτες ημέρες της ζωής του μωρού σας, καλό θα ήταν να μην βραχεί ο ομφάλιος λώρος.
Ένας τρόπος για να πλυθεί το μωράκι σας, είναι να πάρουμε μια λεκάνη με χλιαρό νερό και αρκετά κομμάτια βαμβακιού και καθαρίσουμε τα διάφορα μέρη του σώματος (για κάθε σημείο του σώματος, χρησιμοποιούμε ξεχωριστό κομμάτι βαμβακιού). Βουτάμε το βαμβάκι στο νερό, το στραγγίζουμε και ξεκινάμε από τα μάτια και με φορά από μέσα προς τα έξω, ακολουθεί η περιοχή πίσω από τα αυτιά, το πρόσωπο, η περιοχή γύρω από την μύτη, τα χείλη και το πηγούνι. Καθαρίζουμε καλά τον λαιμό και το στέρνο του μωρού. Προχωράμε στα χεράκια (όπου αν έχουμε μεγάλα νύχια τα κόβουμε με ειδικό ψαλιδάκι). Καθαρίζουμε την περιοχή της κοιλίας και τον ομφάλιο λώρο (βλέπε ομφάλιος λώρος) και προχωράμε στα γεννητικά όργανα. Καθαρίζουμε προσεχτικά την περιοχή από πάνω προς τα κάτω, χωρίς να ανοίγουμε το αιδοίο στα κοριτσάκια και το πέος στα αγοράκια. Στο τέλος καθαρίζουμε πλάτη και ποπό.
Άλλος τρόπος για να καθαρίσετε το μωράκι σας είναι το μπανάκι. Με προσοχή να μην βραχεί ο ομφάλιος λώρος και κρατάτε με μεγάλη προσοχή το μωράκι σας. Πλένεται με άφθονο νερό (τις πρώτες ημέρες, μέχρι να πέσει το μανταλάκι από τον ομφάλιο λώρο) όλο το σώμα του μωρού σας. Στεγνώνουμε καλά με μια ζεστή πετσέτα και αλείφουμε όλο το σώμα με μια καλή ενυδατική (βρεφική) κρέμα.
Όταν πέσει ο ομφάλιος λώρος, μπορούμε να κάνουμε κανονικά μπανάκι το μωρό μας. Το νερό να είναι πάντα χλιαρό και επιλέγουμε ελεγμένα παιδιατρικά καλλυντικά (αφρόλουτρο, σαμπουάν). Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στα αυτάκια του μωρού για να μην μπει μέσα νερό.
Διατροφή βρέφους.
Σαφώς και δεν θα μπούμε στο ερώτημα για το ποιο είναι καλύτερο, μητρικός θηλασμός ή γάλα συμπλήρωμα (γάλα σκόνη)...
Όλες οι μαμάδες έχουν γάλα. Αρκεί να το θελήσουν και να το πιστέψουν. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με τα οφέλη (που είναι αρκετά) του θηλασμού (βλέπε πίνακα).
ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ
α. Ιδανική σύνθεση - θερμοκρασίας για το μωρό.
β. Αποφυγή κινδύνου μόλυνσης μέσω της οδού μητρικό στήθος - στόμα μωρού.
γ. Τα μωρά που θηλάζουν εμφανίζουν λιγότερες πιθανότητες αιφνίδιου θανάτου.
δ. Προστασία από λοιμώξεις (αντισώματα από τη μητέρα). ε. Προστασία από σιδηροπενική αναιμία - έλλειψη βιτ. D.
στ. Το μητρικό γάλα είναι πιο εύπεπτο και δημιουργεί λιγότερες πεπτικές διαταραχές.
ζ. Ελλατώνει τη θνησιμότητα του παιδικού καρκίνου.
η. Προλαμβάνει μελλοντικό κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. θ. Μειώνει την τερηδόνα.
ι. Προλαμβάνει την παχύσαρκία.
κ. Προστατεύει από ιώσεις, αλλεργίες, αναιμίες. λ. Προστατεύει από τον κίνδυνο νεανικού διαβήτη.
μ. Δημιουργεί άρρηκτους δεσμούς μεταξύ μητέρας - παιδιού.
Το ιδανικότερο λοιπόν για ένα βρέφος είναι ο αποκλειστικός θηλασμός για τουλάχιστον 6 μήνες. Μπορεί να πονέσετε, μπορεί να δυσανασχετήσετε, μπορεί να κλάψετε, μπορεί να δείτε το στήθος σας να αλλάζει, μπορεί να αγχωθείτε, μπορεί να ταλαιπωρηθείτε... Στο τέλος όμως, νικητής θα είναι το παιδί σας. Μπορείτε να του προσφέρετε πολλά θηλάζοντας, οπότε κάντε το.
Μερικές χρήσιμες συμβουλές...
- Δεν χρειάζεται άγχος.
- Ξεκουραστείτε, όσο το μωρό ξεκουράζεται.
- Πίνετε πολλά υγρά.
- Τρώτε υγιεινά φαγητά.
Βάζετε συχνά το μωρό στο στήθος σας (κυρίως τις πρώτες ημέρες, μέχρι να σταθεροποιηθεί η παραγωγή).
Ερωτήσεις
1) Σε ποιόν μοιάζει;
Προφανώς σε κάποιον από τους 2 γονείς μοιάζει περισσότερο. Όπως συμβαίνει στα περισσότερα μωράκια, κατά την διάρκεια των πρώτων μηνών της ζωής τους, μπορεί να αλλάξουν κάποια από τα χαρακτηριστικά τους.
2) Τι χρώμα ματιών θα έχει τελικά το μωράκι μας;
Το τελικό χρώμα των ματιών του μωρού σας, θα το αποκτήσει περίπου στους 18 μήνες ζωής. Στον παρακάτω πίνακα, φαίνονται οι πιθανότητες του χρώματος των ματιών του παιδιού σας, με βάση το χρώμα των ματιών των 2 γονέων.
3) Βλέπει κανονικά το παιδί μας;
Το μωράκι σας κατά την γέννηση και μέχρι να φτάσει την ηλικία των 30 ημερών βλέπει και διακρίνει θολά σε πολύ κοντινή απόσταση. Από εκεί και μετά, αρχίζει σιγά σιγά η όραση και καθαρίζει, μέχρι την ηλικία των 3 μηνών, που πλέον βλέπει φυσιολογικά και μπορεί και παρακολουθεί ένα κινούμενο αντικείμενο.
Μπορεί στους πρώτους 6 μήνες της ζωής του να παρατηρήσετε ότι το μωράκι σας αλληθωρίζει (στραβισμός). Αν ξεπεράσει την ηλικία των 6 μηνών και συνεχίζει ο στραβισμός, τότε θα πρέπει να επισκεφθείτε κάποιον/α οφθαλμίατρο.
4) Ακούει κανονικά το μωράκι μας;
Όλα τα μωράκια γεννιούνται με οξεία ακοή, δηλαδή αναγνωρίζουν ήχους που άκουγαν μέσα στην μήτρα. Αντιδρούν σε ξαφνικούς ήχους και μάλιστα κάποιες φορές, αυτό συμβαίνει πολύ έντονα. Κατά την παραμονή σας στα
μαιευτήρια και κυρίως στα ιδιωτικά, γίνεται έλεγχος ακοής. Θα πρέπει λοιπόν να δείτε αν αντιδράει σε ξαφνικούς ήχους (χτύπημα χεριών, κλείσιμο πόρτας). Αν παρατηρήσετε ότι δεν αντιδράει, τότε θα πρέπει να το αναφέρεται στον/στην παιδίατρο σας για να γίνει ο κατάλληλος έλεγχος.
5) Το μωρό μου φτερνίζεται. Είναι ανησυχητικό; Τι μπορώ να κάνω;
Και το φτέρνισμα αποτελεί μια συχνή φυσιολογική κατάσταση για το νεογέννητο μωράκι σας και δεν πρόκειται για κρυολόγημα (έως τους 2 πρώτους μήνες ζωής του). Προκαλείται από τα υπολείμματα αμνιακού υγρού και βλέννας κατά τον τοκετό. Αν παρατηρήσετε έντονα τα συμπτώματα, συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο σας για την χρήση φυσιολογικού ορού στον καθαρισμό της μύτης.
6) Το μωρό μου ρουθουνίζει. Είναι ανησυχητικό; Τι μπορώ να κάνω;
Κατά την γέννηση και μέχρι την ηλικία των 3 μηνών, το ρουθούνισμα είναι άλλη μια φυσιολογική κατάσταση. Μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις, είναι τόσο έντονο που μοιάζει με κρυολόγημα. Αυτό οφείλεται στα στενά ρουθουνάκια του μωρού σας. Αν τυχόν συνυπάρχουν και εκκρίσεις (μύξες), μέσα στην μύτη, τότε μπορεί να κλείσουν τελείως τα ρουθουνάκια του μωρού σας και να δυσκολεύεται στον θηλασμό. Και εδώ θα χρειαστείτε την συμβουλή του/της παιδίατρου σας, για πλύσεις της μυτούλας με φυσιολογικό ορό.
7) Το μωρό μου έχει λόξιγκα. Είναι ανησυχητικό; Τι μπορώ να κάνω;
Έίναι μια φυσιολογική κατάσταση (μπορεί να υπάρχει ακόμα και μέσα στην κοιλιά της μητέρας) σε αρκετά βρέφη. Έμφανίζεται συνήθως λίγο με- τά το φαγητό, διαρκεί 5-45 λεπτά και δεν είναι καθόλου ενοχλητικός για το μωράκι σας. Έάν ενοχλείστε εσείς από τον λόξιγκα του μωρού σας, βάλτε ξανά στο στήθος το μωράκι σας (εάν θηλάζετε), ή δώστε να πιεί λίγο γάλα από το μπιμπερό.
8) Μπορώ να τραβάω φωτογραφίες το παιδί μου;
Σαφώς και μπορείτε να φωτογραφίζεται άφοβα το αγγελούδι σας. Απλά προσπαθήστε να αποφεύγετε το φλας (αν και δεν επηρεάζει τα ματάκια του).
9) Πώς μπορώ να ρέψω το παιδί μου; Χρειάζεται πάντα να το ρεύω;
Το ρέψιμο είναι ένας ήχος, ο οποίος παράγεται από την έξοδο του αέρα που έχει συγκεντρωθεί στο στομάχι του μωρού κατά την διάρκεια του ταΐσματος. Δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την πέψη του γάλακτος ή της τροφής. Κατά την διάρκεια του ταΐσματος, το μωρό καθώς τρώει καταπίνει και αρκετή ποσότητα αέρα, κάτι το οποίο φουσκώνει το στομάχι του και του προκαλεί δυσφορία. Ο βαθμός της δυσφορίας αυτής, εξαρτάται από την ποσότητα αέρα που καταπίνει το μωράκι σας. Η κατάποση αυτή του αέρα, δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στο μωράκι σας. Κανονικά θα πρέπει κάθε 40-50ml γάλακτος (αν δίνεται το γάλα με το μπιμπερό), να κάνετε ένα διάλειμμα 1-2 λεπτά για να ρευτεί το παιδί και συνεχίσετε ξανά το τάισμα. Αν θηλάζετε, το ρέψιμο θα το κάνετε στην αλλαγή του μαστού (περίπου στα 10 λεπτά θηλασμού). Στο τέλος του ταΐσματος το κρατάτε για 5 λεπτά για να ρευτεί ξανά και μετά το βάζετε για ύπνο. Μην κρατάτε το μωράκι 20 και 30 λεπτά για να ρευτεί, γιατί δεν πρόκειται να ρευτεί. Αν δεν ρευτεί μέχρι το αργότερο τα 5 λεπτά, αφήστε το να κοιμηθεί.
Για να ρευτεί, παίρνετε το μωράκι σας αγκαλιά, ώστε το κεφαλάκι του να ακουμπάει στον ώμο σας. Στην συνέχεια με το χέρι σας χτυπάτε ρυθμικά και πολύ απαλά την πλάτη του
10) Πότε και πώς μπορώ να κόψω τα νύχια από τα χεράκια και τα ποδαράκια του μωρού μου;
Πολλοί γονείς περιμένουν να σαραντίσει το μωράκι τους για να τους κόψουν τα νύχια, κάτι το οποίο είναι λάθος. Τα νυχάκια του μωρού σας, θα πρέπει να τα κόβεται, όποτε βλέπετε ότι έχουν μεγαλώσει. Αν τα αφήσετε, πέραν του ότι μαζεύουν ακαθαρσίες, μπορεί να γρατζουνιστεί-τραυματιστεί.
Τα νυχάκια θα τα κόψετε με ειδικό ψαλιδάκι για τα μωράκια. Χρειάζεται λίγη προσοχή για να μην κόψετε το δερματάκι του. Καλύτερα λοιπόν το χεράκι να είναι ακίνητο. Μετά το μπανάκι, τα νύχια είναι πιο μαλακά και κόβονται ευκολότερα. Θα παρατηρήσετε ότι τα νύχια των χεριών, μεγαλώνουν πολύ γρήγορα. Θέλουν κόψιμο σχεδόν κάθε 5-6 ημέρες. Αν τυχόν τύχει και ματώσουν τα νυχάκια, να βάλετε επάνω στην πληγή Betadine.
11) Πρέπει να περιμένω να σαραντίσω για να βγάλω το μωράκι μου βόλτα;
Δεν υπάρχει καμία απολύτως επιστημονική βάση για αυτό. Το σαράντισμα είναι καθαρά θέμα θρησκείας. Μπορείτε να το βγάλετε έξω, όποτε θέλετε. Αρκεί να προσέξετε που θα το πάτε, κυρίως μέχρι τους 3 πρώτους μήνες. Δεν πάμε, σε χώρους με συνωστισμό, σε παιδότοπους, σε χώρους που καπνίζουν, σε χώρους με αρρώστους και προσέχουμε τις κρύες ημέρες.
12) Να φασκιώνω ή όχι το παιδί μου;
Δεν είναι ότι καλύτερο, γιατί περιορίζει τις κινήσεις το μωρού σας και παρεμποδίζει την ανάπτυξη του. Έπίσης, το πολύ σφικτό φάσκιωμα μπορεί να προκαλέσει εξάρθρωση ισχίων. Στα μωράκια δεν αρέσει το σφικτό τύλιγμα, γιατί θέλουν να έχουν ελευθερία των κινήσεων τους. Απαγορευτικό τελείως μετά τον 1ο μήνα ζωής.
13) Μπορώ να έχω μέσα στο σπίτι κατοικίδιο ζώο, εφόσον έχω νεογέννητο βρέφος;
Επιτρέπεται, εφόσον το κατοικίδιο (σκύλος, γάτα) σας είναι πλήρως εμβολιασμένο, υπάρχει παρακολούθηση από κτηνίατρο και εφόσον έχουμε προετοιμάσει το ζώο από πριν ότι θα υπάρχει νέο μέλος στο σπίτι. Τα ζώα μπορεί να παρουσιάσουν φαινόμενα ζήλιας και επιθετικότητας στο μωρό.
14) Τι πρέπει να γνωρίζω για τον χαλινό της γλώσσας;
Σε πολλά μωράκια όταν γεννιούνται παρατηρείται η γλώσσα τους να είναι καθηλωμένη στην βάση του στόματος με τον χαλινό. Δεν χρειάζεται όμως να κοπεί γιατί η γλώσσα μεγαλώνει από την κορυφή κατά την διάρκεια του 1ου έτους και δεν υπάρχει κανένα απολύτως πρόβλημα (εκτός και αν παρατηρηθεί δυσκολία στη λήψη της θηλής ή αν υπάρχει κενό στα 2 μπροστινά επάνω δόντια του παιδιού).
15) Να δώσω πιπίλα στο μωράκι μου;
Ή μήπως είναι καλύτερα να πιπιλίζει το δάκτυλο του;
Από την πρώτη κιόλας στιγμή που γεννιούνται τα μωράκια, υπάρχει το αντανακλαστικό του θηλασμού. Μερικά μωράκια θέλουν να θηλάζουν παραπάνω από άλλα μωράκια και έτσι οι γονείς δίνουν την πιπίλα ή άλλα μωράκια χρησιμοποιούν τα δάκτυλα τους για τον ίδιο ακριβώς λόγο. Μετά τους 2 μήνες ζωής, θα παρατηρήσετε ότι το μωράκι σας θα βάζει όλη του την γροθιά μέσα στο στόμα (σημάδια οδοντοφυΐας). Όταν υπάρχει πολύ γκρίνια, τότε όλοι μας σαν γονείς δίνουμε την πιπίλα για να ηρεμήσει το παιδί μας (και να ηρεμήσουμε κι εμείς). Αυτή είναι η περίπτωση της κατάχρησης της πιπίλας.
Υπάρχουν περιπτώσεις που η πιπίλα μπορεί να προκαλέσει σύγχυση θηλών (να μπερδέψει την θηλή της μαμάς με την θηλή του μπιμπερό), για αυτό τον λόγο δεν πρέπει να δίνετε καθόλου την πιπίλα προτού το μωράκι σας συνηθίσει να θηλάζει την θηλή σας. Μπορεί επίσης, τόσο η πιπίλα όσο και το πιπίλισμα του δακτύλου, να παραμορφώνουν το στόμα, κάτι το οποίο διορθώνεται αν το πιπίλισμα διακοπεί πριν βγουν τα πρώτα δοντάκια του παιδιού σας. Επίσης, μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις στα αυτάκια του παιδιού. Ανάμεσα λοιπόν στις 2 αυτές κακές συνήθειες (πιπίλα κι πιπίλισμα δακτύλου), η πιπίλα είναι προτιμότερη από το δάκτυλο γιατί η παραμόρφωση των δοντιών είναι μικρότερη. Ποτέ μην χρησιμοποιείτε αλυσίδα ή σκοινί γύρω από το λαιμό για να κρατάτε την πιπίλα, γιατί υπάρχει πιθανότητα να τυλιχτεί και να πνιγεί. Προτιμότερη είναι η πιπίλα από σιλικόνη γιατί πλένεται ευκολότερα και είναι πιο μαλακή. Υπάρχουν επίσης και ορθοδοντικές πιπίλες στο εμπόριο.
16) Παρατηρώ κάποιες στιγμές το σαγόνι του μωρού μου να τρέμει; Είναι κάτι ανησυχητικό;
Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αντανακλαστικό του τρόμου και είναι άλλη μια φυσιολογική κατάσταση στα βρέφη. Συνήθως παρατηρείται όταν το μωράκι σας ακούσει έναν έντονο θόρυβο, όταν ακουμπάμε κάτι κρύο επάνω του και κάποιες φορές μπορεί να το κάνει αλλά χωρίς να υπάρχει κάποιος λόγος.
Ο τρόμος αυτός του σαγονιού οφείλεται, στο ότι το νευρικό σύστημα του μωρού σας δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένο. Δεν θα κάνετε απολύτως τίποτα. Θα σταματήσει από μόνο του.
17) Σε ποια στάση πρέπει να κοιμάται το μωρό μου; Πότε πρέπει να το βγάλω από το δωμάτιο μας; Μπορώ να το έχω να κοιμάται μαζί μας στο κρεβάτι μας; Πόσες ώρες θα πρέπει να κοιμάται το μωρό μου:
Η στάση που θα πρέπει να κοιμάται το μωράκι σας, σίγουρα δεν είναι η πρηνής θέση (μπρούμυτα). Σύμφωνα με έρευνες τις Αμερικάνικης Παιδιατρικής Εταιρείας, το παιδί πρέπει να κοιμάται ύπτια (ανάσκελα) ή στο πλάι (εναλλάξ αριστερά και δεξιά για να μην υπάρξει παραμόρφωση στο κεφαλάκι του βρέφους).
Αν και οι απόψεις διίστανται, το παιδί μέχρι την ηλικία των 6 μηνών, θα πρέπει να κοιμάται στο ίδιο δωμάτιο με εσάς, αλλά στο κρεβατάκι του. Μετά την ηλικία των 6 μηνών, μπορείτε να το βάλετε στο δικό του δωμάτιο πλέον. Συνιστάται η χρήση της ενδοεπικοινωνίας για να ακούτε ή/και να βλέπετε τις αντιδράσεις του.
Το κρεβατάκι του δεν πρέπει να είναι κοντά σε καλοριφέρ και η θερμοκρασία του δωματίου να είναι 22-24 βαθμούς Κελσίου. Δεν χρειάζεται να το ντύνετε και το σκεπάζετε βαριά. Υπάρχει ο κίνδυνος του Συνδρόμου Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου λόγω της ζέστης (βλέπε ερώτηση 69). Επίσης, να γνωρίζετε ότι τα μωρά αποβάλλουν την θερμότητα από το κεφαλάκι τους, γι’ αυτό πολλές φορές ιδρώνουν μόνο εκεί. Και αυτός είναι ο λόγος, που όταν τα βγάζετε τον χειμώνα εκτός σπιτιού να τους φοράτε ένα σκουφάκι.
Ο ύπνος του μωρού δεν επηρεάζεται από θορύβους. Συνήθως κοιμούνται περισσότερο την νύχτα, γιατί έχουν την ικανότητα να διακρίνουν την μέρα με την νύχτα. Την ημέρα καλό είναι να κοιμούνται σε φωτεινό δωμάτιο με θόρυβο, ενώ την νύχτα να κοιμούνται σε σκοτεινό μέρος με ήρεμες αντιδράσεις για να είναι ήρεμο και το μωράκι σας.
Σύμφωνα με το βιολογικό ρολόι του παιδιού, στους 3 πρώτους μήνες, μπορεί να έχει διάφορα ωράρια στον ύπνο του (και καλύτερα να μην παρεμβαίνουμε). Μπορεί να κοιμάται όλη την μέρα και να είναι ξύπνιο την νύχτα. Μπορεί να μην κοιμάται καθόλου την μέρα, αλλά να κοιμάται όλη την νύχτα. Μπορεί να κοιμάται και να ξυπνάει κάθε 3-4 ώρες ή κάθε 5-6 ώρες. Εδώ χρειάζεται λιγάκι υπομονή και να ξεκουραζόμαστε κι εμείς σύμφωνα με τα δικά του δεδομένα. Δεν πρέπει να του «χαλάσουμε» το πρόγραμμα που έχει διαλέξει. Αν στους 3 μήνες, έχει διαλέξει ένα ωράριο που εμάς δεν μας βολεύει, τότε θα προσπαθήσουμε να το εφαρμόσουμε σύμφωνα με το δικό μας.
Το μοίρασμα του κρεβατιού σας με το μωράκι σας, αφορά πολλές και μεγάλες ιστορίες με διαφορετικό τέλος. Εκεί να κάνετε ότι σας λέει η καρδιά σας. Απλά να προσέξετε μην πλακώσετε το παιδί σας, να μην μυρίζει η ανάσα σας τσιγάρο ή αλκοόλ και να είστε πάντα καθαροί.
Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες οι ώρες ύπνου ανά ηλικία απαρτίζονται στο παρακάτω πίνακα.
18) Στο μαιευτήριο μου ανέφεραν μια εξέταση για τα ισχία του μωρού μου. Τι ακριβώς είναι και τι ακριβώς πρέπει να κάνω;
Πρόκειται για μια εξέταση ρουτίνας, η οποία θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε ηλικία από 40 έως 60 ημερών. Πρόκειται για μία εξέταση, η οποία ονομάζεται υπερηχογράφημα ισχίων και γίνεται για να βεβαιωθούμε ότι τα ισχία του μωρού σας είναι στην θέση τους και δεν παρουσιάζουν κάποια ανωμαλία.
19) Το μωρό μου δεν κοιμάται την νύχτα; Πως μπορώ να το βοηθήσω να κοιμάται;
Όπως γράφει και παραπάνω, καλό είναι το πρόγραμμα στον ύπνο του να το επιχειρήσετε μετά τους 3 μήνες ζωής.
Γενικά όμως, καλό είναι από την γέννηση να έχετε στο μωράκι σας, ένα καθημερινό πρόγραμμα, έτσι ώστε να παίρνει το ερέθισμα ότι ήρθε η ώρα του ύπνου. Διαλέξτε μια σταθερή ώρα κάθε μέρα (19.00-21.00) για να κάνετε το μπανάκι σας, αμέσως μετά ταΐστε το μωράκι σας, ρέψτε το και βάλτε το για ύπνο, σβήνοντας τα φώτα του δωματίου και φροντίζοντας να μην κάνετε φασαρία. Μην το νανουρίζετε κουνώντας το. Προσπαθήστε να το μάθετε να κοιμάται μόνο του.
20) Το μωρό μου ξυπνάει την νύχτα. Τι μπορεί να φταίει;
Το βραδινό ξύπνημα μπορεί να οφείλεται σε διάφορες περιπτώσεις:
- Όταν το μωρό πεινάει.
- Όταν είναι πολύ ζεστό το δωμάτιο (Κατάλληλη θερμοκρασία 22-24 βαθμούς Κελσίου).
- Όταν το μωρό είναι λερωμένο και συγκαμένο (Αλλάξτε το ήσυχα, χωρίς να ανάψετε φώτα, χωρίς κουβεντούλες και παιχνίδια, μπορεί να συνηθίσει και να θέλει συντροφιά την επόμενη νύχτα).
- Όταν υπάρχει έντονο φως στο δωμάτιο.
- Όταν υπάρχουν έντονες μυρωδιές στο δωμάτιο του (καπνός τσιγάρου, καλλυντικά, αρώματα, σπρέι όμορφης ατμόσφαιρας, βενζίνη, νέφτι, ασετόν).
- Όταν το μωράκι σας είναι άρρωστο ή πονάει κάπου. Σε τέτοιες περιπτώσεις συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο σας.
21) Το μωρό μου ενώ έχει φάει, κλαίει. Γιατί;
Όλα τα μωράκια κλαίνε και μάλιστα κάποια κλαίνε πολύ παραπάνω. Για ένα μωράκι που δεν μπορεί να μιλήσει, το κλάμα αποτελεί τον τρόπο έκφρασης αναγκών και συναισθημάτων. Συχνότερα αίτια κλάματος:
- Εάν είναι λερωμένο ή έχει συγκαεί.
- Εάν πεινάει.
- Εάν το έχετε ντύσει ή σκεπάσει βαριά κατά τον ύπνο.
- Εάν έχετε υψηλή θερμοκρασία στο δωμάτιο του τον χειμώνα.
- Εάν κρυώνει.
- Εάν παρουσιάζει κολικούς (βλέπε ερώτηση 26).
- Εάν βγάζει κάποιο δοντάκι (βλέπε ερώτηση 27 - 28).
- Εάν βλέπει όνειρα (συνήθως φταίει η παρατεταμένη χρήση τηλεόρασης).
- Εάν το έχετε ή το έχουν «κακομάθει» με τις αγκαλιές.
- Εάν όμως η έναρξη του κλάματος είναι ξαφνική και δεν σταματάει, τότε πιθανόν να οφείλεται σε ασθένεια (π.χ ωτίτιδα). Συμβουλευτείτε τον/ την παιδίατρο σας.
22) Πώς μπορώ να το ηρεμήσω όταν ξυπνήσει την νύχτα και κλαίει και δεν ησυχάζει; Να το πάρω αγκαλιά; Να το πάρω στο κρεβάτι μου;
Όταν το μωρό σας ξυπνάει και το μάθετε να το παίρνετε αγκαλιά αμέσως ή να το κουνάτε ή να το παίρνετε στο κρεβάτι σας, θα το μάθετε και θα χρειάζεται να το κάνετε πάντα για να ξανακοιμηθεί.
Για αυτό είναι καλό να το μάθετε να κοιμάται μόνο του από νωρίς. Αν ξυπνήσει τις πρώτες ημέρες ζωής του, μην το σηκώσετε αμέσως, αφήστε λιγάκι να κλάψει. Το πιο πιθανό να κοιμηθεί μόνο του, λίγο πιο μετά. Τις επόμενες μέρες συνηθίζοντας, θα κλάψει λιγότερο έως καθόλου και θα έτσι θα μάθει να κοιμάται μόνο του. Καλό θα ήταν, όλα τα μέλη του σπιτιού να τηρούν τους ίδιους κανόνες.
23) Έχω παρατηρήσει κάτι «μαλακό» στο κεφαλάκι του μωρού; Τι είναι αυτό;
Έίναι κάτι το πολύ φυσιολογικό, γιατί τα κόκκαλα του κεφαλιού δεν έχουν κολλήσει μεταξύ τους. Τα «μαλακά» σημεία του κεφαλιού είναι 2. Ένα στο πίσω και ένα στο εμπρός μέρος του κεφαλιού. Ονομάζονται πηγές, πρόσθια και οπίσθια, αντίστοιχα.
Η πρόσθια πηγή είναι μεγαλύτερη και αρχίζει να κλείνει από 6 μηνών και κλείνει τελείως περίπου 18 μηνών. Σε καταστάσεις έντονου στρες (κλάμα, έντονο βήχα, κολικούς), μπορεί να φουσκώνει. Μην το φοβάστε. Αγγίξτε το, χαϊδέψετε το κεφαλάκι του μωρού σας, λούστε το, χτενίστε το.
24) Το παιδί μου έχει νινίδα στο κεφάλι. Τι να κάνω;
Η νινίδα είναι μια δερματίτιδα με σμήγμα. Η ήπια, παρουσιάζει λιπαρά λέπια και ηρεμεί κάνοντας μασάζ για 5 λεπτά στο κεφαλάκι με λαδάκι, αφήνετε λαδωμένο το κεφαλάκι του για 30 περίπου λεπτά και μετά λούζετε το μωράκι σας. Υπάρχουν όμως και πιο βαριές περιπτώσεις νινίδας, όπου παρουσιάζονται καφέ κηλίδες με κίτρινες πέτσες. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρησιμοποιούμε λάδι περισσότερες φορές ανά ημέρα. Ένας παράγοντας ο οποίος χειροτερεύει την νινίδα, είναι ο ιδρώτας στο κεφάλι του μωρού.
Συνήθως την παρατηρούμε μέχρι το μωράκι σας να γίνει 12 μηνών. Το μόνο πρόβλημα με την νινίδα, είναι το αντιαισθητικό κεφαλάκι του μωρού σας.
Να μην χρησιμοποιείται χτενάκια για να ξεκολλήσετε την νινίδα, γιατί μπορεί να φύγει και δέρμα μαζί και υπάρχει μετά, μεγάλος κίνδυνος μόλυνσης. Χρειάζεται υπομονή και η νινίδα θα υποχωρήσει. Υπάρχει περίπτωση να προχωρήσει και στο πρόσωπο. Συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο σας.
25) Τι είναι οι κολικοί; Πότε αρχίζουν; Πώς αντιμετωπίζονται;
Αν παρατηρήσετε το μωράκι σας και κλαίει έντονα χωρίς λόγο, κοκκινίζει, μαζεύει χεράκια και ποδαράκια στην κοιλίτσα του, έχει πολλά αέρια και κάνει μορφασμούς πόνου με το προσωπάκι του, τότε καλώς ήρθατε στον κόσμο των κολικών.
Συνήθως ξεκινάνε αργά το απόγευμα και κρατάνε μέχρι το μωρό σας να πάει για ύπνο (17.00-23.00). Υπάρχει περίπτωση ένα επεισόδιο κολικού να κρατήσει 4-5 ώρες και για αρκετές ημέρες. Συνήθως εμφανίζονται από την 3η εβδομάδα ζωής και διαρκούν 3 μήνες.
Δεν πρόκειται το μωράκι σας να πάθει κάτι κακό από τους κολικούς. Απλά εσείς «υποφέρετε» όταν το βλέπετε να κλαίει.
Υπάρχουν πολλές και διάφορες ιστορίες, για το τι προκαλεί τον κολικό:
- Όταν το μωράκι σας όπως πίνει το γάλα του, τραβάει και αέρα και αυτό προκαλεί φούσκωμα και πόνο.
- Η απειρία και το άγχος των γονέων. [Μην δείχνετε το άγχος (που λογικά υπάρχει), στο παιδί σας γιατί επηρεάζεται και αυτό].
Θεραπεία συγκεκριμένη δεν υπάρχει. Κάποιες εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν είναι οι εξής:
- Πιάστε κάπως το μωράκι σας έτσι ώστε να ζεσταθεί η κοιλίτσα του.
- Ζεστάνετε μια πετσετούλα και τοποθετήστε την επάνω από τα ρούχα στην περιοχή της κοιλίτσας για να κρατηθεί ζεστή.
- Έχει αποδειχτεί ότι και η χορήγηση μικρής ποσότητας χαμομηλιού (πάντα με τις οδηγίες του/της παιδίατρου), ηρεμεί το μωράκι σας.
- Τέλος, υπάρχουν διάφορα ιατρικά σκευάσματα (σταγόνες κολικών), που βοηθάνε αρκετά (πάντα με τις οδηγίες του/της παιδίατρου).